Ondernemers van het eerste uur over 40 jaar Streekhof

Van weerstand naar regiotrekker. Wie nu door winkelcentrum Streekhof loopt, ziet een modern, overdekt centrum met meer dan zestig winkels en een duidelijke regiofunctie. Maar in 1986 was dat allesbehalve vanzelfsprekend. Ondernemers van het eerste uur Garm en Judith Besseling, Ruud Buijsman, Kees de Haan en Henk van Setten, maakten de hele ontwikkeling van dichtbij mee.

Voordat winkelcentrum Streekhof op 19 maart 1986 de deuren opende, moesten woningen wijken. Het stuitte op veel weerstand van de bevolking. Toch zagen de gemeente en de ABN Amro kansen. Zij trokken ondernemers die als ware pioniers het avontuur aan gingen. Het vroeg om ondernemerszin en lef want in het begin was er alleen een pand te betrekken door koop of huurkoop.

Van buurtwinkels naar winkelcentrum

Garm (75): “We werden gevraagd om de bakkerswinkel naar Streekhof te brengen. Ik had al een eigen zaak in de Streek, net als de vaders van Kees en Ruud en voelde wel aan dat ik het pand, waar al 100 jaar de bakkerij zat, moest gaan verlaten. Dat wij werden gekozen gaf vertrouwen, maar zekerheid was er niet.”

Judith (65): “Niemand wist of het zou werken. Mensen waren gewend aan buurtwinkels. Een overdekt centrum, dat was hier echt nieuw en wij moesten ook vernieuwen.”

Kees (53): “Mijn vader startte als enige slager in het Streekhof. Hij zei: ‘je stapt in een zwart gat en je weet niet waar het eindigt.’ Maar hij ging het avontuur wel aan.”

Ruud (62): “Ook mijn ouders stapten meteen in. Hun boekwinkel was de enige binnen de gemeente. Mijn vader zag het Streekhof helemaal zitten, maar zocht wel naar aansluiting bij een formule. Het werd Bruna. Zij zeiden: ‘Jullie zijn een Witte Raaf; de enige binnen dit verzorgingsgebied.’ Het gaf veel vertrouwen en dat bleek terecht. Alle verwachte omzetten werden ruimschoots overschreden. Geweldig! Na een half jaar sloot ik aan. Ik was 21 en zag een overname in de toekomst wel zitten.”

Henk (72): “Een half jaar na de opening kwam ik in Streekhof terecht. Ik had al een schoenenzaak in Wieringerwerf en zocht een tweede filiaal in Enkhuizen, maar daar werd ik doorverwezen: ga eens kijken in Streekhof. Ik ben gestart in het pand waar we nu weer zitten, eerst met sportkleding en schoenen.”

Weerstand en investeren

Judith: “Voor de bouw moesten woningen en straten verdwijnen. Mensen vroegen zich echt af: gaat dit wel werken? Voor ondernemers was het een grote investering, maar achteraf bleek dat heel gunstig.”

Garm: “Het ging, boven verwachting goed. Ik vergeet nooit meer de stoet mensen die vanaf het Zuidplein aan kwam lopen tijdens de opening, de burgemeester voorop. Zo veel mensen.”

Kees: “Mijn vader heeft de eerst jaren keihard moeten bikkelen om het tot een succes te maken. Toen Deen kwam in Fase 2 liep de omzet zelfs terug. Supermarkten namen omzet weg en er kwam een tweede slager bij. Maar de groei van het hele centrum zorgde ook voor groei bij ons. In 2001 heb ik vol trots de zaak over mogen nemen.”

Judith: “Het was een gok en duurde voor sommige branches wat langer, maar het succes kwam. Heel Enkhuizen stond op zijn kop vanwege dit winkelcentrum. Dat was me wat.”

Samen werken en vieren

Garm: “De beginjaren stonden in het teken van samenwerking. Er was toen al een verplicht lidmaatschap van de winkeliersvereniging. Dat was door de gemeente zo bepaald. Met een klein budget kregen we samen van alles voor elkaar.”

Henk: “Met kerst tuigden we samen de kerstboom op en versierden we het centrum. Kees zijn vader had een grote koe op wielen voor de winkel staan. Op slot zat hij er zelf op en duwden we hem door het centrum heen.
Naast ons zat de ACD shop van Peter Sturm. Op zaterdag na sluitingstijd deden we bij hem en zijn vrouw Judith vaak nog een biertje. Met Anja de Boer van New Basic, Floor van Floors Noten & Kaas en Adrie de Groenteman. Dan nam Floor wat blokkies kaas en nootjes mee. Muziek ging op 10. Menig zaterdagavond was ik pas om 22 uur thuis.”

Judith: “Tja, wij moesten altijd eerst nog schoonmaken… Maar die saamhorigheid he, zo leuk!”

Ruud: “Het was al snel zo’n hechte club. Een winkeliersvereniging en een bestuur waren er ook meteen. Ik ben jarenlang secretaris geweest.

Garm: “Ik was lange tijd voorzitter. We zaten allemaal in hetzelfde schuitje. Als vereniging waren we heel inventief, ontwikkelden allerlei plannen, hadden een promotiebureau vanaf het begin. Met wuppies van de ABN Amro en stempelkaarten van de Westfriese Flora. Samen verwisselden we per seizoen en evenement de decoratie, na sluitingstijd met een krat bier erbij.”

Henk: “In de eerste jaren hadden we nog elke donderdagavond tot 21.00 uur koopavond. Dan zag het zwart van de mensen. Hartstikke druk.”

Judith: “In de zomer hadden we elke maand een braderie in de avond. Iedereen ging daar vol voor en was aanwezig. Daar is uiteindelijk de Pinksterjaarmarkt uit ontstaan.”

Ruud: “Wat ook mooi was: de jaarlijkse koopavond voor ouderen en minder validen. Dat was vlak voor Sinterklaas. Met 300 vrijwilligers, EHBO en bezoek van de burgemeester. Mensen kwamen overal vandaan, met bussen vol. Echt een spektakel. Er was toen nog geen openbaar toilet. Bezoekers konden in het Gemeentehuis en bij de lunchroom naar het toilet.”

Strubbelingen en aanpassen

Kees: “Niet alles ging vanzelf. In het begin had je echt wel strubbelingen. Je moest je plek vinden. Door de uitbreidingen veranderde het centrum voortdurend. Winkels werden verbouwd of verhuisden. Dat hoorde erbij. Je moest meebewegen.”

Judith: “We begonnen als bakkerij. In 1993, tijdens fase 2, verhuisden we naar de huidige plek waar we toen een tearoom met buitenterras hadden. Tijdens fase 3 werd de winkel een kwartslag gedraaid en toen ontstond De Kathedraal, met een overdekt terras in de centrale hal.”

Henk: “Wij verhuisden in fase 3 naar de ‘Kalverstraat’ van het Streekhof, waar ook Bruna zit. We huurden van Zeeman Vastgoed, kopen kon toen niet meer. Onze eigen pand verhuurden we aan de Kruidvat. We hadden schoenen en sportkleding. Toen Willem ouder werd koos hij voor schoenen. Dat is uiteindelijk ook ons ding. In Fase 4 gingen we weer terug naar ons eigen pand. Tegenover de versgroep, goeie plek! De extra ingang bij de Aldi met parkeerplaatsen voor de deur zorgt voor een perfecte doorstroom.”

Van dorp naar regio

Na Fase 3 kreeg het Streekhof, toen al met zo’n 50 winkels, een regiofunctie.
Garm: “De groei vroeg om meer faciliteiten en een strakke organisatie van evenementen en acties. We kregen een veiligheidskeurmerk, een openbaar toilet, rolstoel en huismeester. Alles werd goed geregeld.”

Ruud: “Mensen parkeerden voor de deur, en konden het rondje maken. We merkten het wel toen het Streekplein kwam en de AH uit het rondje verdween en alleen Deen over was. Inmiddels heeft Deen weer plaatsgemaakt voor de AH en hebben we de Aldi erbij. Zo blijkt iedere nieuwe fase uiteindelijk voor iedereen weer goed te zijn.”

Kees: “Concurrentie heeft ook een aanzuigende werking. Het trekt meer mensen en zelf word je extra fanatiek.”

Judith: “Dat hadden wij ook toen er een tweede bakker kwam. Je gaat je onderscheidende vermogen versterken en dan blijkt dat er genoeg ruimte is voor iedereen.”

Garm: “Je moet ook met de wensen van het publiek mee. In Fase 4 werden de nieuwe units zo groot, dat moesten wel ketens worden. En dat is prima. Als je de koopstromenonderzoeken bijhoudt zie je dat Streekhof altijd op alle fronten in het groen zit. Geen leegstand, veel publiek, goede omzetten, enthousiaste klanten.”

De toekomst van de stenen winkel

Hoewel de opvolging niet voor iedereen duidelijk is, zijn de ondernemers allerminst bang voor de toekomst van het winkelcentrum. De grootste veranderingen zitten volgens de ondernemers niet alleen in stenen, maar vooral in gedrag.

Ruud: “Bij ons is digitalisering een ding. Onze hele voorraad staat op bruna.nl. Mensen bestellen daar en komen het in de winkel ophalen. Ze maken hun keuze al voordat ze gaan rijden, zijn korter in de winkel en komen meer verspreid. Dat verandert ook de bezetting en de concurrentie. Kantoorartikelen delen we met winkels als Action, maar met boeken scoren we nog steeds goed. Het volgen van trends gaat heel organisch. Denk aan BookTok of die ‘cozy colouring’-boekjes voor volwassenen. Als iets op TikTok een rage wordt, moeten wij het hebben. In de toekomst heb ik alle vertrouwen. Van AI hebben winkels geen last. We kunnen het gebruiken, maar mensen blijven behoefte houden om naar de winkel te gaan. Sterker nog: die behoefte om elkaar te ontmoeten groeit juist, naarmate AI groter wordt.”

Henk: “De gunfactor is belangrijk, mensen moeten je kennen. Vooral oudere klanten komen ook voor een praatje. Ze hebben de tijd en zoeken contact. En de doelgroep verschuift vanzelf: jongeren worden ouder en het online bestellen zat.”

Kees: “Een rondje Streekhof is een sociaal uitje. Op zaterdag zie je dat bij ons op het bankje. Mensen weten van elkaar hoe laat wie er zit en zoeken elkaar op.”

Judith: “Er zitten hier veel verschillende branches naast elkaar. Het aanbod is breed, voor iedereen is er wat. Iedereen kan hier goed zijn brood verdienen. Daardoor is er weinig verloop en nauwelijks leegstand.”

Ontmoetingsplek voor de bevolking

Kees: “Het winkelcentrum heeft al zoveel stormen doorstaan: economische crisis, corona. Het Streekhof heeft veerkracht en dat maakt het toekomstbestendig.

Garm: “Toen Streekhof werd gebouwd, zeiden ze al: ‘het wordt een ontmoetingsplek voor de bevolking van Stede Broec.’ Daar is het om begonnen en dat is goed gelukt.”

40 jaar Streekhof in fases

● 1986 – Fase 1: Opening met 21 winkels

● 1993 – Fase 2: Uitbreiding en verhuizingen

● 2002 – Fase 3: Modernisering en voorzieningen

● 2021 - Fase 4: Nieuwe entree en betere ontsluiting aan westzijde

● 2026/2027 - Fase 5: herinrichting westzijde